Shqipëria digjet! Qeveria krihet!

Shqipëria që digjet – tregu i Durrësit dhe flakët që po përpijnë një shtet të tërë

Sot, më 29 qershor 2025, Durrësi u përpi nën flakë. U bë shkrumb me djegien e tregut veror pranë zonës së Ilirisë, një hapësirë që për vite të tëra ka qenë simbol i mungesës së shtetit, i vetëorganizimit qytetar dhe i mjerimit të ligjëruar. Tregtarë që shesin produkte verore, bujq që vijnë nga zonat rurale për të nxjerrë ca lekë me produkte sezonale, gra e burra që jetojnë me frikën e çdo dite – të gjitha këto u dogjën përbrenda pak minutash, sepse Shqipëria nuk ka një sistem funksional të sigurisë urbane. Sepse Shqipëria, në shumë zona, nuk ka shtet.

Flakët e mëdha që përfshinë dhjetëra dyqane nuk ishin një tragjedi e papritur – ishin një pasojë e drejtpërdrejtë e mosfunksionimit të institucioneve. I gjithë ai treg – dhjetëra kasolle, shtylla elektrike të improvizuara, lidhje kabllosh të vendosura me shpresë e jo me standard – është lejuar për vite të tëra të ekzistojë në atë formë. E lejuar nga pushteti vendor. E përdorur nga politika për vota. E shpërfillur nga strukturat e sigurisë. Dhe sot? Djegia u trajtua si “lajm”, si kronikë, e jo si alarm kombëtar. Asnjë reflektim institucional. Asnjë përgjegjës. Asnjë dorëheqje. Asnjë plan konkret për të parandaluar të nesërmen.

Por kjo nuk është një histori vetëm e Durrësit. Shqipëria po digjet në të gjitha kuptimet. Vetëm në muajin qershor janë regjistruar mbi 15 vatra aktive zjarri në të gjithë vendin. Në Dropull, flakët përfshinë kodrat mbi fshatin Lugar, duke kërcënuar banesat. Në Malësinë e Madhe, zjarri përfshiu një zonë pyjore të mbrojtur. Në Gramsh, djegia e mbeturinave pa kontroll u kthye në një zjarr që dëmtoi shtëpi. Në Pogradec, një tjetër zonë pyjore u dogj gjatë natës, për shkak të zjarreve të qëllimshme nga grabitës të lëndës drusore. E në Fushë-Krujë, një zjarr në një fabrikë tekstilesh u la në harresë, pa hetim, pa përgjegjësi.

A e kupton dikush që Shqipëria është bërë si një barut i shpërndarë? Ku mjafton një shkëndijë elektrike, një pakujdesi, një zjarrvënie e qëllimshme, për të kthyer tërë një zonë në shkrumb? Dhe ndërkohë, institucionet flenë. Mjetet zjarrfikëse janë të rralla, të amortizuara, shpesh pa ujë, dhe pa koordinim. Shumë komuna dhe bashki kanë vetëm një mjet zjarrfikës për gjithë territorin, pa staf të trajnuar dhe me mungesë të theksuar të planeve të emergjencës.

Por më keq akoma – është dyshimi i thellë që shumë nga këto zjarre nuk janë aksidentale. Në zonat bregdetare, gjithnjë e më shumë po flitet për zjarre të qëllimshme, për të pastruar truallin, për të krijuar “hapësirë për investime”, për të zhdukur çdo gjurmë të ekonomisë së vogël, që pengon ndërtimet e mëdha. Një praktikë që e kemi parë më herët në Vlorë, në Himarë, në Ksamil. Tani e shohim edhe në Durrës.

Në vend që të mbrojë qytetarët, shteti i braktis. Në vend që të ndërtojë tregje me kushte, ndërton resorte për oligarkët. Në vend që të vendosë rregull, prodhon kaos. Sepse kaosi është aleati më i mirë i korrupsionit. Sepse flakët, për shumë pushtetarë, nuk janë tragjedi – janë mundësi.

Po ku janë zërat e përgjegjësisë? A ka dalë ndonjë ministër për të dhënë llogari? A ka dalë ndonjë kryetar bashkie të pranojë se ky treg duhej legalizuar, strukturuar, mbikëqyrur? A ka ndonjë zë publik që kërkon ndëshkime, jo thjesht ngushëllime?

Durrësi sot është simboli i një Shqipërie që po digjet ngadalë. Në ndërgjegje. Në institucione. Në barazi sociale. Në drejtësi. Dhe ajo çfarë ndodhi në këtë treg është vetëm një ogur i zi i asaj që do të ndodhë nesër në një tjetër qytet, në një tjetër zonë, në një tjetër komunitet që është lënë në mëshirë të fatit.

Nëse nuk reagohet tani – jo me fjalë, por me veprime të forta – Shqipëria do të vazhdojë të digjet. Jo vetëm në tregje, por në rrënjë. Në themel. Sepse një vend që nuk di të mbrojë qytetarët e tij më të pambrojtur, nuk është shtet. Është thjesht një maskë bosh mbi një aparat që prodhon varfëri dhe shkrumb.