Në vendin tim, dua të flas shqip.

Nuk kam asgjë kundër punonjësve të huaj që jetojnë dhe punojnë në Shqipëri. Përkundrazi, prania e tyre është pjesë e realitetit të një vendi që po bëhet gjithnjë e më i hapur ndaj turistëve, investitorëve dhe të huajve që zgjedhin të jetojnë apo të punojnë këtu. Por kjo më sjell te një pyetje e thjeshtë: kur hyj në një lokal, restorant apo biznes shërbimi në Shqipëri, a është e tepërt të pres që të mund të komunikoj në gjuhën shqipe?
Unë nuk ndihem rehat të ulem në një tavolinë dhe të përpiqem të porosis në një gjuhë që nuk e di. Sidomos kur bëhet fjalë për ushqim, ku nuk po porosit thjesht një produkt, por mund të kesh nevojë të pyesësh për përbërësit, mënyrën e përgatitjes, alergjitë, madhësinë e porcionit apo thjesht të shpjegosh qartë se çfarë dëshiron. Të detyrohesh të komunikosh me shenja, me telefonin në dorë, me një aplikacion përkthimi apo duke treguar me gisht në menu nuk është mënyra ideale për të marrë një shërbim.
Dhe këtu shfaqet edhe një tjetër problem: menuja. Jo rrallë, në ambiente ku shërbehet në Shqipëri, klienti shqiptar përballet me menu të shkruar vetëm në gjuhë të huaj. Nëse nuk e njeh atë gjuhë, duhet të përdorësh telefonin për përkthim ose të kërkosh ndihmën e dikujt tjetër për të kuptuar se çfarë po porosit. Pse një klient në Shqipëri duhet të ketë vështirësi për të lexuar menunë në vendin e vet? Një menu në shqip nuk e përjashton aspak përdorimin e gjuhëve të huaja. Përkundrazi, një biznes mund të ofrojë menunë në shqip, anglisht, italisht apo në çdo gjuhë tjetër që i shërben klientelës së tij. Por shqipja nuk duhet të mungojë.
Vështirësia bëhet edhe më e madhe kur të dyja palët nuk njohin një gjuhë të përbashkët ndërkombëtare, për shembull anglishten. Në atë moment, një veprim kaq i zakonshëm sa porositja e një kafeje apo një vakti kthehet në një situatë të sikletshme dhe aspak praktike. Dhe këtu nuk është fjala për të huajt. Është fjala për mënyrën se si organizohet shërbimi ndaj klientit.
Nëse një biznes operon në Shqipëri dhe u shërben klientëve shqiptarë, a nuk do të ishte më e arsyeshme që në pozicionet që kërkojnë komunikim të drejtpërdrejtë me klientin të kishte të paktën një person vendas, ose një punonjës të huaj që e njeh mirë gjuhën shqipe? Kjo nuk do të ishte një pengesë për punësimin e të huajve, por një mënyrë për ta bërë shërbimin më funksional dhe më profesional.
Një punonjës i huaj mund të jetë profesionist, korrekt dhe shumë i aftë në punën e tij. Por aftësia profesionale nuk e zëvendëson gjithmonë komunikimin. Në sektorin e shërbimeve, komunikimi është pjesë e vetë shërbimit. Klienti duhet të jetë në gjendje të shpjegojë çfarë kërkon dhe, po aq e rëndësishme, të kuptojë çfarë po i ofrohet.
Ne shqiptarët udhëtojmë në vende të ndryshme dhe e dimë se kur shkojmë jashtë duhet të përshtatemi me realitetin e atij vendi. Mësojmë disa fjalë, përdorim anglishten, përkthyesin në telefon apo mënyra të tjera komunikimi. Por kur kthehemi në Shqipëri, është e arsyeshme të presim që të mund të përdorim gjuhën tonë në shërbimet që marrim.
Kjo nuk është thirrje për t’u mbyllur ndaj të huajve dhe as një kritikë ndaj dikujt që vjen në Shqipëri për të punuar. Shqipëria duhet të jetë mikpritëse dhe e hapur. Por mikpritja nuk duhet të jetë vetëm për vizitorin e huaj; ajo duhet të jetë edhe për qytetarin shqiptar që jeton këtu, punon këtu dhe konsumon këtu.
Në fund të fundit, nuk po kërkojmë privilegj. Po kërkojmë komunikim. Po kërkojmë të mund të lexojmë një menu, të porosisim një kafe, një vakt apo një shërbim në gjuhën tonë, pa pasur nevojë të bëjmë gjeste apo të hapim telefonin për të kuptuar atë që na ofrohet.
Natyrshëm lind pyetja:
A po e organizojnë bizneset tona shërbimin në mënyrë që klienti shqiptar të mos ndihet i huaj në vendin e tij?

Shkruan Brikena Kapedani: