Mjaft më me këtë gjepurën e “serenatave”!

Nuk do lodhem së foluri për këtë “serenatë-mesele” edhe pse deri diku jam ndjerë krejt i vetëm. Nuk di të jenë shprehur të mirënjohurit Thoma Gaqi, Josif Minga, Marjeta Jasi, Ardian Jorgji, Ina Osmalli duke përmendur vetëm disa nga nga kompozitorët korçarë. Po ashtu ka dhjetra instrumentistë dhe këngëtarë më të rinj duke filluar me Paola Kondakçiun dhe duke vazhduar me shumë të tjerë.

Nuk di pse entusiazmohen kaq shumë të gjithë kur flasin për “serenata”. Pastaj rrjedhin dhjetra togfjalësha të tjerë si “qyteti i serenatave”, “mbrëmjet e serenatave” dhe deri “Serenights festival” (kjo na sjell tamam në BE) që do zhvillohet në fund të shtatorit. Me siguri dhe ata që do marrin pjesë do quhen “serenatistë“.

Po pse më “bëhet kaq vonë“ për një term që edhe pse mund të jetë i përdorur gabim nuk i prish punë kujt?

Deri në vitin 1990 këngët që këndoheshin rrugëve në Korçë (madje dhe ato që ishin kënduar rrugëve dhe skenave) para luftës së dytë askush nuk i quante serenata. Përmendej të “bërit serenatë“ që në ato kohë, por edhe më vonë, por që është një kuptim krejt i ndryshëm nga gjinia muzikore e serenatës.

Në fillimin e viteve ‘90, nga grupe artdashësish jo shumë të shkolluar nga ana muzikore, nisi të përdorej ky term i gabuar, sepse mbi 95% e këngëve që këndoheshin rrugëve dhe tashmë edhe në skenë nuk janë serenata.

Në Tiranë përdoret termi “këngët e Liqenit”, por në Korçë tradita ka qënë më e hershme dhe më e shtrirë në kohë. Edhe numuri i këngëve të krijuara ose të kopjuara më i madh.

Për fat të keq, këtë term të krijuar nga “të panxënët” e përqafuan edhe shumë të tjerë të shkolluar. (Nuk besoj se të fushës së muzikës) por kam parë që Teodor Laço dhe Vangjush Ziko e përdornin këtë term. Ndoshta edhe të tjerë.

Ju dukej se i shtonin vlerat romantike qytetit. Tani ka edhe “serenata hoçishtare”, “serenata ziqishtare”, ‘serenata polenake” dhe ndonjë ditë të bukur do dëgjojmë edhe “serenata maliqare”.
Më duhet të them, që mes atyre që ngritën në “piedestal’ këtë gjepur ishin të ndjerët Nonda Kajno, Ilia Vinjau, Ilkë dhe Gjergji Peleshi apo edhe Naskë Kondili dhe Mihallaq Andrea që janë mes nesh, që megjithë dashurinë për këngën nuk ishin kompozitorë.

Bënin këngë dhe disa prej tyre edhe të pëlqyeshme, por gjithnjë nga këto “me brengë“ dhe tekste të rëndomta, që edhe pse nuk duhet të klasifikohen si “tralala zura një galë“ nuk janë krijime profesionistësh.

Nuk prish asnjë punë të mësohen dhe këndohen, por aq e kanë çapin dhe as nuk janë “serenata” dhe as muzikë dinjitoze.

Për fat të keq jo vetëm që këndohen në gëzime familjare, mbrëmje shokësh dhe në lokale nga grupe këngëtarësh, por tani janë ngjitur në skenë madje edhe në kanalet e rëndësishme televizive.

Tepër të zakonshme (për të mos thënë të rëndomta) ishin në dy edicionet e festivalit MIK edhe pse Inva Mula, Raqi Filoja dhe ndonjë tjetër i cilësoi si magjike. As serenatë nuk është dhe as magjike nuk mund të jetë një këngë për Korçën me fjalët “ O Korça ime po të këndoj një serenatë“ apo “Për ty këndoj, për ty këndoj/ O Korçë e dashur ty të adhuroj…”

Unë nuk di se në ç’gjini mund të futen këngët që këndohen në lokalet e Korçs duke nisur me “Trrak e trruk kërcet banaku/ Kërcet vera dhe konjaku” apo “Do marr kazmën dhe lopatën/ Do vete që t’i hap varrë“, veç di që po i sjellim në skenë me termin “serenatë“ dhe po i bëjmë një shërbim shumë të keq Muzikës madje dhe traditës kulturore të qytetit tonë.

Ndoshta mirë do jetë të përdorim një term tipik korçar “këngët dy çorap dhe një llastikë“ për t’i cilësuar ashtu si janë

Madje do e le porosi që kur të më mbulojnë të luajnë një nga këto “dy çorap e një llastikë“, por aman mos e quajnë serenatë.

Shkruan Naum Mara: