PAKETA E MALEVE:
MOS VALLË ËSHTË LIGJI QË PO DJEG SHQIPËRINË?

Shqipëria po digjet:
Dhe këtë herë nuk po digjen vetëm disa hektarë shkurre që mund të harrohen sapo të largohet tymi nga ekranet.
Po digjen pyje, kullota, territore malore, prona, fshatra dhe në raste të caktuara rrezikohen edhe banesa.
Lura, Mati, Mirdita, Puka, Malësia e Madhe, Dajti, Jugu dhe zona të tjera po përballen me flakët:
Ndërsa një pjesë e vendit numëron dëmet dhe pret shiun sikur shteti të mos kishte institucione, struktura, buxhete dhe përgjegjësi.
Por në këtë situatë ekziston një çështje shumë më e madhe që nuk duhet të mbyllet bashkë me sezonin e zjarreve.
Ajo quhet “Paketa e Maleve”.
Dhe pikërisht tani, kur malet po digjen, duhet analizuar me shumë më tepër kujdes se çfarë mund të ndodhë me tokën malore shqiptare në vitet që vijnë.
Duhet bërë një dallim që në fillim.
Nuk mund të deklarohet si fakt, pa prova hetimore, se zjarret janë shkaktuar për zbatimin e “Paketës së Maleve”.
Një pretendim i tillë kërkon prova konkrete për autorët, motivin dhe lidhjen ekonomike me territoret e djegura.
Por kjo nuk do të thotë se shoqëria duhet të heshtë.
Përkundrazi.
Kur në të njëjtën periudhë kemi zjarre të mëdha në zona malore dhe një politikë shtetërore që synon pikërisht zhvillimin ekonomik, turistik dhe investimet në zonat malore, ekziston një arsye shumë e fortë për të kërkuar kontroll publik maksimal mbi atë që do të ndodhë me këto toka pas zjarrit.
Sepse “Paketa e Maleve” nuk është më një slogan politik.
Ligji nr. 20/2025 “Për Paketën e Maleve” përcakton një mekanizëm të posaçëm për zhvillimin e zonave malore, tërheqjen e investimeve dhe trajtimin e pasurive shtetërore të poseduara nga persona që nuk janë pronarë të regjistruar.
Në kushtet e përcaktuara nga ligji parashikohet edhe mundësia e kalimit të pronësisë dhe shitjes me çmimin simbolik prej 1 euro.
Ligji për Paketën e Maleve⁠

Këtu fillon problemi politik.
Shqipëria nuk është një vend ku çështja e pronës është zgjidhur përfundimisht. Përkundrazi, për dekada prona ka qenë një prej plagëve më të mëdha juridike, ekonomike dhe shoqërore të vendit.
Ka familje me dokumente të papërfunduara, trashëgimtarë që jetojnë jashtë vendit, prona të përdorura brez pas brezi por me probleme regjistrimi, kufij të diskutueshëm, mbivendosje dhe konflikte të trashëguara.
Dhe pikërisht mbi këtë realitet vendoset një ligj që synon të hapë malet për zhvillim dhe investime.
Atëherë pyetja nuk është vetëm:
Kush po i djeg malet?
Pyetja shumë më e rëndësishme është:
ÇFARË DO TË NDODHË ME MALIN PASI TË JETË DJEGUR?
Kjo është pika ku zjarret dhe “Paketa e Maleve” takohen si problem i interesit publik, edhe pa pretenduar se ekziston një lidhje kriminale mes tyre.
Një pyll që digjet nuk humbet vetëm pemët.
Ndryshon peizazhi, ekonomia lokale, mënyra e përdorimit të territorit dhe shpesh edhe presioni ekonomik mbi tokën.
Një zonë që dje kishte vlerë kryesisht pyjore apo kullosore mund të ketë nesër një vlerë krejt tjetër në sytë e një zhvilluesi turistik.
Dhe toka malore shqiptare sot nuk është më toka e harruar e viteve ’90.
Turizmi e ka ndryshuar ekuacionin.
Një hektar mal mund të jetë hotel.
Mund të jetë resort.
Mund të jetë agroturizëm.
Mund të jetë kompleks vilash.
Mund të jetë teleferik.
Mund të jetë park turistik.
Mund të jetë një investim prej miliona eurosh.
Pra, ajo që për një familje fshatare është trashëgimia e gjyshit, për kapitalin mund të jetë aset ekonomik.
Këtu lind rreziku real që duhet diskutuar:
Jo domosdoshmërisht një komplot për të djegur Shqipërinë,
por mundësia që dobësia institucionale, kaosi pronësor dhe fuqia ekonomike të krijojnë një proces ku banori i zakonshëm të jetë pala më e dobët ndërsa investitori pala më e fortë.
Dhe këtu hyn diaspora.
Mijëra familje shqiptare janë larguar nga zonat malore.
Kanë shkuar në Gjermani, Itali, Greqi, Britani, SHBA dhe vende të tjera.
Fakti që nuk jetojnë më fizikisht pranë pronës nuk do të thotë se lidhja juridike dhe familjare me tokën është zhdukur.
Emigracioni nuk është akt dhurimi i pronës shtetit.
Një shqiptar që është larguar 30 vjet më parë nuk ka thënë:
“Merreni tokën time.”
Shumë prej tyre kanë investuar në shtëpitë e familjes, kanë mbajtur lidhje me vendlindjen dhe kanë trashëguar prona që mund të mos jenë sistemuar plotësisht juridikisht.
Në këtë situatë shteti ka një detyrim shumë më të madh sesa thjesht të publikojë një ligj në Fletoren Zyrtare.
Duhet t’i garantojë çdo banori dhe çdo trashëgimtari mundësinë reale për të ditur se çfarë po ndodh me territorin ku pretendon pronësi apo posedim.
Sepse procedura e “Paketës së Maleve” përfshin bashkitë, këshillat bashkiakë dhe institucione të tjera shtetërore në evidentimin e territoreve dhe procedurat e zhvillimit.
Procedura zyrtare e Paketës së Maleve⁠

Kjo do të thotë se problemi nuk është vetëm Edi Rama apo qeveria qendrore.
Përgjegjësia zbret deri në nivel lokal.
Kryetarët e bashkive.
Këshillat bashkiakë.
Administrata. Kadastra.
Institucionet që japin lejet.
Strukturat që miratojnë zhvillimin.
Çdo firmë dhe çdo votë duhet të jetë e gjurmueshme.
Nëse një sipërfaqe digjet në vitin 2026 dhe në vitin 2027, 2028 apo 2029 mbi atë sipërfaqe shfaqet një projekt turistik, publiku duhet të jetë në gjendje të shohë të gjithë historinë e asaj prone.
Kush e zotëronte para zjarrit?
Çfarë statusi kishte?
Kur ndryshoi statusi?
Kush aplikoi?
Kush e miratoi?
Kush është investitori?
Kush janë pronarët përfitues të kompanisë?
Sa është sipërfaqja?
Sa është vlera reale e tokës?
A ka pasur pretendime nga familje apo emigrantë?
Këto nuk janë teori konspirative.
Këto janë pyetje elementare të administrimit të pronës publike dhe private.
Dhe pikërisht këtu qeveria mund ta shuajë dyshimin shumë lehtë:
Nëse dëshiron.
Të krijojë një hartë kombëtare publike të tokave të djegura.
Çdo vatër zjarri të regjistrohet me koordinata.
Çdo parcelë të identifikohet.
Të shënohet statusi që kishte përpara zjarrit.
Të regjistrohet pronësia.
Të regjistrohet sipërfaqja.
Dhe çdo aplikim i ardhshëm për zhvillim mbi një territor të djegur të jetë publik.
Madje duhet shkuar edhe më larg:
Për një periudhë të caktuar pas zjarrit, çdo procedurë zhvillimi mbi sipërfaqet e djegura duhet t’i nënshtrohet një kontrolli të posaçëm.
Kjo do të ishte mbrojtje edhe për vetë qeverinë.
Nëse “Paketa e Maleve” është një projekt i ndershëm zhvillimi, transparenca nuk e dëmton.
E mbron.
Nëse synimi është që familjet e zonave malore të investojnë në pronat dhe territoret e tyre, atëherë jepuni atyre përparësi reale.
Nëse synimi është rikthimi i diasporës, njoftojeni diasporën.
Nëse synimi është zhvillimi rural, financoni banorin.
Nëse synimi është agroturizmi, ndihmoni familjen që jeton atje.
Por nëse modeli përfundon kështu:
Fshatari ka tokën, ndërsa kapitalin e ka oligarku;
Fshatari nuk ka dokumentet, ndërsa investitori ka avokatët;
Emigranti është larg, ndërsa administrata vendos në Shqipëri;
Dhe në fund mali përfundon nën kontrollin e atij që ka më shumë para dhe më shumë akses te pushteti:
Atëherë “Paketa e Maleve” rrezikon të prodhojë pikërisht të kundërtën e asaj që premton.
Në vend që ta rikthejë shqiptarin në mal, mund ta largojë përfundimisht prej tij.
Kjo është arsyeja pse zjarret e sotme duhet të shihen edhe përtej emergjencës.
Sot beteja është me flakët.
Nesër beteja mund të jetë me letrat.
Sot shohim zjarrfikësin.
Nesër mund të shohim topografin.
Pasnesër projektuesin.
Dhe më pas investitorin.
Pikërisht kjo kronologji duhet kontrolluar.
Sepse pyetja më e rrezikshme nuk është vetëm kush e ndezi zjarrin?
Është:
KUJT I INTERESON TOKA PAS ZJARRIT?
Nëse nuk i intereson askujt, shumë mirë.
Le të ripyllëzohet.
Le të mbetet kullotë.
Le t’i rikthehet natyrës.
Le ta përdorë familjet që e kanë përdorur historikisht.
Por nëse pas një viti mbi hirin e sotëm fillojnë të shfaqen projekte miliona eurosh, atëherë shqiptarët duhet të hapin regjistrat dhe jo vetëm sytë.
Dhe këtu duhet të vendoset një vijë e kuqe:
ASNJË OLIGARK, ASNJË INVESTITOR I FUQISHËM, ASNJË KLIENT I POLITIKËS NUK DUHET TË PËRFITOJË NGA FAKTI QË NJË TERRITOR ËSHTË DJEGUR, BRAKTISUR APO QË PRONARI I TIJ JETON NË EMIGRACION.
Zjarri nuk krijon pronësi.
Varfëria nuk anulon pronësinë.
Emigracioni nuk anulon pronësinë.
Mungesa e pushtetit politik nuk anulon pronësinë.
Dhe zhvillimi ekonomik nuk mund të përdoret si fjalë magjike për të justifikuar çdo transferim territori.
Prandaj “Paketa e Maleve” duhet mbajtur nën një kontroll publik shumë më të fortë pikërisht tani.
Çdo zonë e djegur duhet dokumentuar. Çdo ndryshim pronësie duhet kontrolluar.
Çdo leje zhvillimi duhet publikuar. Çdo investitor duhet identifikuar.
Çdo konflikt interesi duhet hetuar.
Dhe çdo familje e diasporës që pretendon të drejta mbi tokën duhet të ketë mundësi reale të dëgjohet përpara se administrata të marrë vendime të pakthyeshme.
Sepse në fund historia do të jetë shumë e thjeshtë.
Nëse pas këtyre zjarreve malet ripyllëzohen, banorët mbrohen dhe pronarët respektohen:
Atëherë shteti do të ketë bërë detyrën.
Por nëse pas hirit vijnë betonieret, resortet dhe kompanitë e njerëzve të fuqishëm:
Atëherë pyetja e sotme do të rikthehet shumë më egër:
A ISHIN ZJARRET VETËM NJË FATKEQËSI, APO DIKUSH PËRFITOI PREJ TYRE?
Këtë sot nuk mund ta deklaroj pa prova.
Por pikërisht për të mos e pyetur kur të jetë tepër vonë, duhet ta kontrollojmë që tani.
Sepse Shqipëria po digjet.
Por pas shuarjes së flakëve fillon një betejë tjetër:
Beteja se kujt do t’i mbeten malet.
Dhe në atë betejë shqiptarët duhet të jenë shumë të qartë:
MALI NUK ËSHTË PLAÇKË. TOKA NUK ËSHTË SHPËRBLIM. EMIGRANTI NUK ËSHTË PRONAR I VDEKUR.
DHE “PAKETA E MALEVE” NUK DUHET TË KTHEHET KURRË NË PAKETË DHURATASH PËR OLIGARKËT.

Përgatiti:
Koja Leonard: