Një këndvështrim psikologjik mbi vetminë, identitetin dhe jetën në diasporë:

Në punën time si psikologe klinike, takoj njerëz që kërkojnë mbështetje për një ndjenjë që, në pamje të parë, duket e vështirë të shpjegohet: vetminë.

Paradoksi është se shumica prej tyre nuk përballen me mungesa të dukshme. Kanë ndërtuar një karrierë, kanë krijuar familje, kanë një rreth shoqëror dhe kanë arritur një stabilitet ekonomik në vendin ku kanë zgjedhur të jetojnë. Nga jashtë, jeta e tyre duket e plotësuar. Megjithatë, pyetja që dëgjoj më shpesh është: “Pse ndihem kështu? Pse ndihem emocionalisht i lodhur, pa motivim ose me një trishtim që nuk arrij ta shpjegoj?”

Nga këndvështrimi psikologjik, vetmia nuk është mungesë njerëzish. Ajo është mungesë e lidhjes së vërtetë emocionale. Një njeri mund të jetë i rrethuar nga familja, miqtë dhe kolegët, por të ndihet thellësisht i vetmuar nëse nuk ndihet i kuptuar, i pranuar dhe emocionalisht i lidhur me të tjerët.

Për shumë emigrantë, kësaj ndjenje i shtohet edhe një sfidë tjetër: konflikti i identitetit. Jeta në diasporë kërkon të ndërtojmë një version të ri të vetes, pa humbur atë që kemi qenë. Shpesh krijohet ndjesia e të jetuarit mes dy botëve: nuk ndihesh më plotësisht pjesë e vendit që ke lënë pas, por ende nuk ndihesh plotësisht pjesë e vendit ku jeton.

Identiteti ynë nuk ndërtohet vetëm nga profesioni, arritjet apo adresa ku banojmë. Ai ndërtohet nga historia jonë, gjuha, kultura, kujtimet dhe ndjenja e përkatësisë. Kur kjo përkatësi lëkundet, mund të shfaqen boshllëk emocional, ankth, mungesë motivimi dhe simptoma depresive, edhe kur jeta, në dukje, është e suksesshme.

Në të njëjtën kohë jetojmë në një epokë ku teknologjia na ka dhënë mundësinë të jemi të lidhur me të gjithë botën. Kemi më shumë kontakte se kurrë më parë, por kjo nuk do të thotë se kemi më shumë afërsi emocionale. Komunikimi është bërë më i shpejtë, por jo domosdoshmërisht më i thellë.

Asnjë mesazh nuk mund të zëvendësojë një përqafim. Asnjë emoji nuk mund të shprehë ngrohtësinë e një dore që të mbahet në një moment të vështirë. Asnjë bisedë në ekran nuk mund ta zëvendësojë plotësisht praninë e dikujt që të dëgjon me vëmendje, të kupton pa paragjykim dhe të bën të ndihesh i sigurt.

Teknologjia është një mjet i jashtëzakonshëm për të na afruar, por nuk mund të zëvendësojë marrëdhëniet njerëzore. Njeriu nuk ka nevojë vetëm të komunikojë; ai ka nevojë të ndihet i parë, i dëgjuar, i kuptuar dhe i rëndësishëm për dikë. Pikërisht këto lidhje përbëjnë një nga shtyllat më të rëndësishme të mirëqenies psikologjike.

Sfida e kohës sonë nuk është të heqim dorë nga teknologjia, por të mos lejojmë që ajo të zëvendësojë afërsinë njerëzore. Të gjejmë kohë për biseda të vërteta, për praninë, për dëgjimin dhe për marrëdhëniet që ushqejnë shpirtin.

Ndoshta pyetja më e rëndësishme nuk është: “Sa njerëz kemi në jetën tonë?”, por: “Me sa njerëz ndihemi vërtet të lidhur?”

Sepse, në fund, njeriu nuk kërkon vetëm të jetë pjesë e një bote të madhe. Ai kërkon të ndiejë se përket, se është i kuptuar dhe se nuk është vetëm.

Eni Feruli
Clinical Psychologist & Drug Therapist: