Histori

Gjergj Fishta dhe Lahuta e Malcis janë një nga ato raste të rralla në historinë e letërsisë kur poeti dhe vepra ngrihen së bashku si dy male binjake mbi fatin e një kombi, aq sa shpesh është e vështirë të kuptosh nëse ishte Shqipëria që e krijoi Fishtën apo Fishta që e rikrijoi Shqipërinë në ndërgjegjen e vetvetes, sepse në këtë poemë madhështore nuk kemi thjesht rrëfimin e disa ngjarjeve […]

Lindi më 1 qershor 1850, në Frashër të Përmetit. Arsimin fillor e kreu në vendlindje, ndërsa shkollën e mesme e përfundoi në gjimnazin “Zosimea” të Janinës, ku mësoi disa gjuhë të huaja, si greqishten e vjetër, latinishten, frëngjishten dhe italishten. Më 1872 u vendos në Stamboll, ku nisi veprimtarinë si gazetar, shkrimtar dhe studiues, duke ndërthurur veprimtarinë intelektuale me përkushtimin ndaj çështjes kombëtare. Si bashkëthemelues i Komitetit Qendror për Mbrojtjen […]

Narrativa historike mbi mbijetesën e hebrenjve në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore shpesh fokusohet te mbrojtja e pastër morale. Megjithatë, kur shqyrtohen dokumentet zyrtare të kohës — si kabllograme sekrete dhe raporte policore të prill-majit 1944 — drita e arkivave zbulon një realitet shumë më dramatik dhe pragmatik. Dokumentet dëshmojnë një të vërtetë të historike: Komanda Gjermane në Shqipëri e kishte kthyer gjuetinë e hebrenjve në një biznes të […]

Në historinë shqiptare ka emra që nuk mund të përmenden thjesht si figura lokale, sepse sakrifica e tyre i përket gjithë kombit. Një prej këtyre emrave është At Dhimitër Misha, i njohur edhe si Dhimitër Misha Bellkameni, prifti shqiptar dhe mësuesi patriot nga Follorina, i cili u plagos rëndë më 25 maj 1928 në fshatin Tushemisht dhe më pas humbi jetën, sepse kërkoi të mbronte shkronjat shqipe. At Dhimitër Misha […]

Vdekja e Jul Çezarit përfaqëson një nga ngjarjet më të rëndësishme dhe më dramatike të historisë botërore. Pak episode kanë ndikuar kaq fuqishëm në fatin politik të një qytetërimi sa atentati i 15 marsit të vitit 44 para erës sonë, ditë e njohur në histori si “Idet e Marsit”. Nuk ishte thjesht vrasja e një politikani apo komandanti ushtarak, por momenti kur Republika Romake hyri në krizën e saj përfundimtare […]

Më 25 maj 1964, u shua ne Viene, një nga figurat më të veçanta, më aristokratike, fëlliqësisht më të sulmuara dhe më tragjikisht të vetmuara të historisë shqiptare: Eqrem Vlora (1 dhjetor 1885 - 25 MAJ 1964). Ai nuk ishte thjesht një bej i fundit i një bote që po perëndonte. Ishte një dëshmitar i rrallë i Shqipërisë osmane, i shpalljes së pavarësisë, i kaosit ballkanik, i luftërave botërore dhe […]

Nëse sot Kina është një nga fuqitë dominuese në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, meritën kryesore për këtë ia detyron një aleati të papritur, Shqipërisë komuniste. Gjatë Luftës së Ftohtë, Shqipëria u bë zëri më i fortë në sallat e Nju Jorkut, duke ndryshuar hartën politike globale, por kjo histori përfundoi me një shkëputje brutale dhe izolim të plotë. Misioni i pamundur: Shqipëria si "kampion" i Kinës Deri në vitin […]