🔥 “Zelensky në Beograd prek ‘vijën e kuqe’ të Tiranës: Shqipëria i përgjigjet fort për Kosovën – “Nuk mund të barazohet me asnjë situatë tjetër!”

Zelensky në Serbi, deklarata për Kosovën ndez reagimin e Tiranës: Shqipëria i kujton Ukrainës se çështja e Kosovës nuk mund të vendoset në të njëjtën peshore

Vizita e Presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, në Beograd ka marrë një dimension të fortë politik dhe diplomatik përtej marrëdhënieve dypalëshe mes Ukrainës dhe Serbisë. Në një moment kur lufta në Ukrainë vazhdon të mbetet një prej çështjeve më të rëndësishme të rendit ndërkombëtar dhe kur Kievi po kërkon të zgjerojë mbështetjen politike në Evropë dhe më gjerë, çdo deklaratë e një prej figurave kryesore të politikës botërore merr peshë të veçantë.

Në qendër të vëmendjes këtë herë është rikthyer çështja e Kosovës dhe qëndrimi i Ukrainës ndaj pavarësisë së saj. Deklaratat e bëra nga Zelenskyy në Serbi, ku u përsërit qëndrimi se Ukraina nuk e njeh Kosovën si shtet të pavarur, kanë shkaktuar reagim nga Tirana zyrtare, e cila ka zgjedhur të mos e kalojë në heshtje këtë zhvillim.

Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme e Shqipërisë ka reaguar me një qëndrim të gjatë dhe të drejtpërdrejtë, duke e vlerësuar vizitën e presidentit ukrainas në Serbi si të rëndësishme, por njëkohësisht duke vendosur një vijë të qartë politike për sa i përket Kosovës.

Mesazhi i Tiranës është i prerë: dialogu dhe angazhimi diplomatik janë të mirëpritura, por ato nuk duhet të shoqërohen me relativizimin e historisë, statusit apo realitetit juridik të Kosovës.

Për Shqipërinë, mbështetja ndaj Ukrainës nuk vihet në diskutim. Tirana e konsideron sovranitetin, pavarësinë, integritetin territorial dhe perspektivën evropiane të Ukrainës si çështje themelore të rendit ndërkombëtar. Por, paralelisht me këtë mbështetje, Shqipëria thekson se e njëjta logjikë duhet të shoqërojë edhe qëndrimin ndaj Kosovës.

Dhe pikërisht këtu qëndron thelbi i reagimit shqiptar.

Tirana paralajmëron se nuk duhet të krijohet asnjë konfuzion ndërmjet rastit të Kosovës dhe konfliktit në Ukrainë, duke e cilësuar çdo përpjekje për t’i vendosur ato në të njëjtën peshore si të gabuar dhe mashtruese.

Sipas argumentimit të Ministrisë së Jashtme shqiptare, çështja e Kosovës ka bazat e veta historike, politike dhe juridike. Shqipëria rikujton edhe opinionin këshillimor të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, të dhënë pas kërkesës së Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, ku gjykata arriti në përfundimin se deklarata e pavarësisë së Kosovës nuk kishte shkelur të drejtën ndërkombëtare.

Në anën tjetër, Tirana e vendos agresionin rus ndaj Ukrainës në një kuadër krejtësisht tjetër, duke e cilësuar atë si shkelje të rëndë të Kartës së Kombeve të Bashkuara dhe të parimeve themelore të së drejtës ndërkombëtare.

Ky dallim, sipas Shqipërisë, nuk është thjesht një debat akademik apo juridik. Ai prek drejtpërdrejt stabilitetin e Ballkanit Perëndimor dhe mënyrën se si komuniteti ndërkombëtar duhet t’i trajtojë konfliktet dhe proceset politike që kanë përcaktuar historinë e rajonit.

Në reagimin e saj, Tirana e vendos Kosovën në qendër të perspektivës së një Ballkani Perëndimor paqësor, të qëndrueshëm dhe evropian. Shqipëria argumenton se kjo e ardhme nuk mund të ndërtohet duke u kthyer pas te debatet që lidhen me statusin e Kosovës, por duke pranuar realitetin e krijuar dhe duke punuar drejt normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Në këtë pikë, mesazhi shqiptar shkon përtej një kundërshtimi diplomatik ndaj deklaratës së Zelenskyy.

Tirana kërkon të rikujtojë se pavarësia e Kosovës, sipas qëndrimit të saj, nuk është një zhvillim i përkohshëm dhe as një çështje që mund të përdoret sipas interesave të momentit në marrëdhëniet ndërkombëtare. Përkundrazi, Shqipëria e konsideron atë një realitet të konsoliduar dhe një element të rëndësishëm të stabilitetit të Ballkanit Perëndimor.

Njëkohësisht, Shqipëria shprehet në favor të një të ardhmeje evropiane si për Kosovën, ashtu edhe për Serbinë. Sipas Tiranës, normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve, që në perspektivë duhet të çojë drejt njohjes reciproke, nuk duhet parë si humbje për Serbinë, por si një mundësi për të mbyllur një prej kapitujve më të dhimbshëm të historisë së rajonit.

Në këtë këndvështrim, Shqipëria i kërkon politikës evropiane dhe aktorëve ndërkombëtarë të mos lejojnë që Ballkani Perëndimor të kthehet në një terren ku konfliktet e vjetra përdoren për interesa të reja gjeopolitike.

Vizita e Zelenskyy në Beograd, sipas Tiranës, duhet parë fillimisht në funksion të interesave të Ukrainës. Kievi ka nevojë për mbështetje ndërkombëtare dhe për të zgjeruar komunikimin diplomatik me shtetet evropiane, përfshirë edhe ato vende që kanë qëndrime të ndryshme për çështje të caktuara.

Por pikërisht për shkak të rëndësisë së kësaj vizite, çdo deklaratë që prek Kosovën merr një peshë të veçantë në Shqipëri dhe në gjithë hapësirën shqiptare.

Tirana e konsideron pozitive çdo përpjekje që mund ta afrojë Serbinë më shumë me Evropën dhe ta largojë nga ndikimet destabilizuese të Moskës. Por njëkohësisht thekson se afrimi i Beogradit me Evropën nuk mund të ndërtohet mbi relativizimin e çështjes së Kosovës.

Në fund të reagimit të saj, Ministria e Jashtme shqiptare vendos një mesazh që shkon përtej vizitës së një presidenti dhe një deklarate të vetme: Ballkani Perëndimor duhet të ecë përpara dhe jo të kthehet pas.

Kjo do të thotë dialog, normalizim, fqinjësi të mirë, integrim evropian dhe një zgjidhje të qëndrueshme për marrëdhëniet Kosovë–Serbi.

Për Tiranën, rruga drejt një Ballkani të qëndrueshëm kalon përmes pranimit të realiteteve politike dhe juridike të krijuara, jo përmes krahasimeve që, sipas saj, rrezikojnë të deformojnë historinë dhe të krijojnë ekuivalenca të rreme.

Dhe pikërisht për këtë arsye, deklarata e Zelenskyy në Beograd nuk mbeti vetëm një qëndrim i Ukrainës për Kosovën. Ajo u shndërrua në një tjetër pikë debati mbi mënyrën se si aktorët ndërkombëtarë e shohin Ballkanin, raportet Kosovë–Serbi dhe të ardhmen evropiane të rajonit.

Më poshtë po sjellim deklaratën e Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashme të Shqipërisë:

Reagimi i Ministrisë së Jashtme të Shqipërisë

Vizita e Presidentit Zelenskyy në Serbi është e rëndësishme. Dialogu është gjithmonë i mirëpritur, veçanërisht kur krijon hapësirë për të trajtuar çështjet e vështira me qartësi, përgjegjshmëri dhe me një ndjenjë të fortë të historisë.

Ashtu siç Shqipëria qëndron dhe do të vazhdojë të qëndrojë fuqishëm në mbështetje të sovranitetit, pavarësisë, integritetit territorial dhe të ardhmes evropiane të Ukrainës, po aq fuqishëm qëndrojmë edhe për sovranitetin, pavarësinë e Kosovës dhe vendin e saj të merituar në familjen euro-atlantike.

Për këtë pikë nuk duhet të ketë asnjë keqkuptim: çdo përpjekje për të krijuar një paralele apo për të barazuar Kosovën me ndonjë situatë tjetër ndërkombëtare është e gabuar, oportuniste dhe thellësisht mashtruese.

Çështja e Kosovës qëndron mbi bazat e veta historike, politike dhe juridike. Me kërkesë të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë ishte e qartë: shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk shkelte të drejtën ndërkombëtare. Agresioni i Rusisë kundër Ukrainës është një çështje krejtësisht tjetër. Ai përbën një shkelje të rëndë të Kartës së Kombeve të Bashkuara dhe të së drejtës ndërkombëtare, si dhe një shkelje flagrante të rendit ndërkombëtar të bazuar në rregulla.

Nga këndvështrimi i Shqipërisë, një parim është themelor: një Ballkan Perëndimor paqësor, i qëndrueshëm dhe evropian kërkon pranimin e realitetit dhe të pakthyeshmërisë së pavarësisë së Kosovës. Pavarësia e Kosovës ka kontribuar në stabilitetin rajonal dhe është pjesë e një të ardhmeje ku kufijtë nuk ndryshohen përmes forcës dhe ku popujt dhe komunitetet mund të përcaktojnë të ardhmen e tyre në paqe dhe siguri.

Ne gjithashtu mbajmë me vendosmëri qëndrimin se Serbia dhe Kosova i përkasin të dyja një të ardhmeje të përbashkët evropiane. Normalizimi i marrëdhënieve mes tyre, që përfundimisht do të çonte në njohjen reciproke, nuk do ta dobësonte Serbinë. Përkundrazi, kjo do të ndihmonte në mbylljen e një prej kapitujve më të dhimbshëm të historisë së afërt të rajonit dhe do të hapte rrugën drejt pajtimit të vërtetë, marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë dhe paqes së qëndrueshme. Ballkani Perëndimor ka nevojë për këtë energji pozitive sot, ndoshta më shumë se kurrë.

Vizita e Presidentit Zelenskyy në Serbi i shërben, para së gjithash, interesave të Ukrainës. Kjo është një gjë e kuptueshme dhe legjitime. Megjithatë, çdo hap që ndihmon Serbinë të largohet më tej nga ndikimi keqdashës i Rusisë dhe të afrohet me Evropën është pozitiv. Por çdo angazhim është gjithashtu një mundësi për të çuar përpara një mirëkuptim themelor: Ballkani Perëndimor duhet të ecë përpara, jo prapa.