TRONDIT HAGA: HASHIM THAÇI DËNOHET ME 25 VJET BURG, DËNOHEN EDHE VESELI, KRASNIQI E SELIMI

Një nga proceset gjyqësore më të rëndësishme dhe më të ndjekura në historinë e pasluftës së Kosovës ka marrë vendimin e shkallës së parë.

Më 16 shtator 2026, Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë shpallën fajtor ish-presidentin e Kosovës dhe një prej figurave kryesore të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, për katër akuza për krime lufte dhe e dënuan me 25 vjet burgim. Koha që ai ka kaluar në paraburgim që prej nëntorit 2020 do t’i llogaritet në dënim. (Kosovo Spezialgerichte⁠)

Në të njëjtën çështje u dënuan edhe tre ish-drejtues të tjerë të UÇK-së: Jakup Krasniqi me 25 vjet burg, Kadri Veseli me 18 vjet dhe Rexhep Selimi me 13 vjet. Edhe për ta do të llogaritet koha e kaluar në paraburgim. (Kosovo Spezialgerichte⁠)

PËR ÇFARË U SHPALLËN FAJTORË?

Sipas aktgjykimit të përmbledhur nga Dhomat e Specializuara, katër të akuzuarit u shpallën penalisht përgjegjës për krimet e luftës të ndalimit arbitrar, trajtimit mizor, torturës dhe vrasjes së paligjshme.

Gjykata i lidhi konstatimet e saj me ndalimin arbitrar të 385 personave, torturimin e 303 personave, trajtimin mizor të 49 personave dhe vrasjen e 96 personave. (Kosovo Spezialgerichte⁠)

Trupi gjykues konstatoi se viktimat përfshinin persona të perceptuar si kundërshtarë të objektivave politike ose ushtarake të UÇK-së, ndër ta shqiptarë të Kosovës të lidhur me forca të tjera politike ose ushtarake, persona të dyshuar për lidhje me autoritetet serbe/jugosllave, si dhe pjesëtarë të disa pakicave etnike. (Kosovo Spezialgerichte⁠)

Për Hashim Thaçin, gjykata konstatoi gjithashtu përgjegjësi për pjesëmarrje personale në disa episode të përshkruara në aktgjykim, përfshirë arrestime dhe ndalime. Sipas trupit gjykues, Thaçi kontribuoi në ndërmarrjen e përbashkët kriminale dhe përdori pozitën dhe autoritetin e tij në mënyra që, sipas gjykatës, nxitën ose lehtësuan kryerjen e krimeve. (Kosovo Spezialgerichte⁠)

Thaçi dhe të bashkakuzuarit i kanë mohuar akuzat gjatë procesit. Aktgjykimi i shpallur është i shkallës së parë dhe mund të ankimohet. (Reuters⁠)

GJYKATA I SHPALLI TË PAFAJSHËM PËR KRIMET KUNDËR NJERËZIMIT

Ky është një element thelbësor i vendimit.

Katër ish-drejtuesit e UÇK-së nuk u shpallën fajtorë për gjashtë akuzat për krime kundër njerëzimit.

Trupi gjykues arriti në përfundimin se Prokuroria e Specializuar nuk kishte provuar përtej dyshimit të arsyeshëm se krimet përbënin pjesë të një sulmi të përhapur ose sistematik kundër një popullsie civile, kriter juridik i domosdoshëm për këto akuza. Ata u shpallën të pafajshëm gjithashtu në lidhje me një numër incidentesh të veçanta të pretenduara si krime lufte. (Kosovo Spezialgerichte⁠)

Prokuroria kishte kërkuar dënime prej 45 vjetësh burg për secilin prej katër të akuzuarve, por trupi gjykues vendosi dënime më të ulëta: 25, 18, 13 dhe 25 vjet. (Reuters⁠)

“KY GJYQ NUK ËSHTË PËR LEGJITIMITETIN E UÇK-së”

Një nga pjesët me rëndësi të veçantë politike dhe historike të vendimit ishte dallimi që gjykata bëri ndërmjet përgjegjësisë penale individuale të të akuzuarve dhe vetë luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Çështja, sipas institucioneve të drejtësisë speciale, kishte të bënte me përgjegjësinë e individëve të akuzuar dhe jo me një gjykim të narrativës historike të luftës apo të UÇK-së si tërësi. Prokurorja e Specializuar Kimberly West theksoi pas vendimit se procesi kishte synuar përgjegjësinë individuale dhe jo sfidimin e një narrative historike. (prd-main.scp-ks.org⁠)

Ky dallim është thelbësor: vendimi penal ndaj Thaçit, Veselit, Krasniqit dhe Selimit nuk është juridikisht një vendim që shpall UÇK-në organizatë kriminale dhe as një gjykim mbi legjitimitetin e synimit të Kosovës për çlirim dhe pavarësi.

NJË PROCES GJYQËSOR GATI GJASHTËVJEÇAR

Aktakuza ndaj katër ish-drejtuesve u konfirmua më 26 tetor 2020. Pas arrestimit, Thaçi, Veseli, Selimi dhe Krasniqi u transferuan në objektin e paraburgimit të Dhomave të Specializuara në Hagë më 4 dhe 5 nëntor 2020. (Kosovo Spezialgerichte⁠)

Hashim Thaçi dha dorëheqjen nga posti i Presidentit të Kosovës në nëntor 2020 dhe u nis drejt Hagës për t’u përballur me drejtësinë.

Procesi gjyqësor filloi më 3 prill 2023. Prokuroria mbylli paraqitjen e provave të saj më 15 prill 2025, ndërsa mbrojtja e Thaçit dhe Krasniqit paraqiti çështjen e saj gjatë vitit 2025. Deklaratat përmbyllëse u zhvilluan nga 9 deri më 18 shkurt 2026. (Kosovo Spezialgerichte⁠)

Përmasat e procesit kanë qenë të jashtëzakonshme. Sipas Dhomave të Specializuara, trupi gjykues mori prova nga 273 dëshmitarë, në sallën e gjyqit ose me shkrim, pranoi 5,467 prova materiale, ndërsa transkripti i procedurës arriti në 29,238 faqe. (Kosovo Spezialgerichte⁠)

NGA DREJTUES I UÇK-së TE PRESIDENT I KOSOVËS

Hashim Thaçi është një nga figurat më të rëndësishme dhe njëkohësisht më të debatueshme të historisë politike të Kosovës në tri dekadat e fundit.

Ai ishte një prej drejtuesve të UÇK-së gjatë luftës së viteve 1998–1999 dhe drejtoi delegacionin e Kosovës në negociatat e Rambujesë në vitin 1999. Pas luftës themeloi Partinë Demokratike të Kosovës dhe u bë një nga aktorët kryesorë të jetës politike të vendit. (Reuters⁠)

Si kryeministër, Thaçi ishte një nga figurat qendrore në shpalljen e pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008. Më vonë u zgjodh President i Republikës së Kosovës dhe qëndroi në këtë detyrë deri në dorëheqjen e tij në vitin 2020, pas konfirmimit të aktakuzës. (Reuters⁠)

Pikërisht për këtë arsye, vendimi i Hagës ka një peshë që shkon shumë përtej fatit personal të një ish-presidenti. Ai prek një figurë të lidhur drejtpërdrejt me luftën, procesin politik të pasluftës dhe krijimin e shtetit të Kosovës.

REAGIME TË FORTA NË KOSOVË

Vendimi është pritur me reagime të forta dhe kundërshtuese.

Në Prishtinë dhe në Hagë u mblodhën mbështetës të ish-drejtuesve të UÇK-së. Reuters raportoi se pas shpalljes së vendimit pati protesta dhe tensione, ndërsa në Hagë pati edhe përplasje të shkurtra mes disa demonstruesve dhe policisë. (Reuters⁠)

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e kritikoi publikisht aktgjykimin, duke e cilësuar atë si padrejtësi. Ky është qëndrimi politik i Kurtit dhe jo një konstatim juridik mbi vlefshmërinë e aktgjykimit. (Reuters⁠)

Nga ana tjetër, Prokurorja e Specializuar Kimberly West e përshëndeti vendimin si të rëndësishëm për llogaridhënien dhe sundimin e ligjit, duke theksuar se pozita politike apo ushtarake nuk e përjashton një individ nga përgjegjësia penale. (prd-main.scp-ks.org⁠)

ÇFARË NDODH TANI?

Vendimi i 16 shtatorit nuk e mbyll domosdoshmërisht procesin gjyqësor.

Hashim Thaçi dhe të dënuarit e tjerë kanë të drejtën të ndjekin procedurat e ankimit të parashikuara nga kuadri juridik i Dhomave të Specializuara. Për këtë arsye, dënimet e shpallura duhet të raportohen saktësisht si aktgjykime të shkallës së parë dhe jo si përfundimi përfundimtar i të gjitha procedurave juridike.

Pas gati gjashtë vitesh paraburgim dhe një procesi me qindra dëshmitarë e mijëra prova, 16 shtatori 2026 shënon një pikë kthese në çështjen Thaçi dhe të tjerët.

Hashim Thaçi – ish-komandant i UÇK-së, ish-kryeministër dhe ish-president i Kosovës – është dënuar në shkallë të parë me 25 vjet burg për krime lufte.

Kadri Veseli është dënuar me 18 vjet, Rexhep Selimi me 13 vjet dhe Jakup Krasniqi me 25 vjet.

Por beteja juridike nuk ka përfunduar. Pas aktgjykimit të shkallës së parë, vëmendja zhvendoset te procedurat e ankimit dhe te mënyra se si gjykata e apelit do t’i trajtojë pretendimet e palëve për konstatimet juridike dhe faktike të trupit gjykues.

Burimi parësor është komunikata zyrtare e Dhomave të Specializuara të Kosovës⁠, ndërsa Reuters ka raportuar gjithashtu gjerësisht mbi aktgjykimin dhe reagimet pas tij.