Dr Asllan Elezi – mjeku që i shpalli luftë ‘veremit’ në vitet ’60-ta.

Shkruan: Sabedin Sherifi

Nga Livoçi i Ulët në Gjilan, historia e mjekut që u përball me një nga sëmundjet më të frikshme të kohës

Në historinë e mjekësisë shqiptare në Gjilan, emri i Dr. Asllan Elezit zë një vend të veçantë.

Ai i përket brezit të parë të mjekëve shqiptarë që në vitet ’60 dhe ’70 u përballën me një sistem shëndetësor ku mungesa e specialistëve shqiptarë ishte e madhe, ndërsa tuberkulozi vazhdonte të ishte një kërcënim serioz për familjet.

Dr. Asllan Elezi lindi më 1936 në Livoçin e Ulët. Pas përfundimit të studimeve të mjekësisë në Shkup më 1964, u kthye në Gjilan dhe iu përkushtua profesionit.

Më vonë vazhdoi specializimin në pneumoftiziologji në Beograd, të cilin e përfundoi më 1969. Ishte ndër mjekët e parë shqiptarë që jetuan dhe vepruan në Gjilan.

Por emri i tij do të lidhej veçanërisht me një sëmundje që në atë kohë sillte frikë në familjet shqiptare: tuberkulozin, ose siç quhej në popull, veremin.

Në ato vite, tuberkulozi nuk ishte vetëm problem shëndetësor. Për shumë familje ishte një dramë që shpesh fshihej pas dyerve të shtëpisë.

I sëmuri mund të mbahej larg syve të të tjerëve, ndërsa familja përpiqej ta fshihte sëmundjen nga frika e turpit dhe pasojave shoqërore.

Dr. Elezi zgjodhi të shkonte në drejtim të kundërt. Ai kërkonte të sëmurët.

Në kujtesën e njerëzve që e njohën, ai mbeti si mjeku që nuk kufizohej vetëm në punën brenda qytetit, por udhëtonte edhe nëpër fshatra për të zbuluar rastet e tuberkulozit dhe për t’u dhënë njerëzve trajtimin e nevojshëm.

Ishte një punë e vështirë në një kohë kur kushtet e udhëtimit, pajisjet mjekësore dhe mundësitë diagnostikuese ishin shumë më të kufizuara se sot.

Përballë tij nuk ishte vetëm sëmundja, por edhe frika e njerëzve. Shpesh duhej më shumë se një recetë për ta bindur një familje se i sëmuri duhej trajtuar.

NJË DHIMBJE FAMILJARE QË U KTHYE NË MISION

Historia e Dr. Asllan Elezit merr një dimension edhe më njerëzor përmes një rrëfimi të ruajtur në familjen Elezi.

Sipas këtij rrëfimi, humbja e një motre nga tuberkulozi ndikoi në vendimin e tij për t’iu drejtuar mjekësisë.

Sëmundja që kishte prekur familjen e tij u bë një nga fushat kryesore të jetës së tij profesionale.

Ai e njohu veremin jo vetëm si mjek, por edhe përmes dhimbjes që kishte lënë pas në familje.

SPECIALISTI QË U KTHYE NË GJILAN

Pas specializimit në Beograd më 1969, Dr. Asllani u kthye në Gjilan si specialist i pneumoftiziologjisë.

Në një kohë kur mjekët shqiptarë specialistë ishin të paktë, ardhja e tij kishte rëndësi të veçantë për shëndetësinë e qytetit dhe të gjithë rajonit.

Puna e tij kontribuoi në luftën kundër tuberkulozit në Kosovë dhe veçanërisht në regjionin e Gjilanit.

Ai u angazhua edhe në hulumtime profesionale e shkencore dhe punimet e tij u prezantuan në kongrese e tubime profesionale.

Kjo ishte periudha kur mjekësia shqiptare në Gjilan po merrte një fytyrë të re. Dhe Dr. Asllan Elezi ishte pjesë e rëndësishme e kësaj kthese.

MJEKU QË U BË MËSUES

Në vitin 1971, Dr. Asllan Elezi u përfshi edhe në hapjen e paraleleve të mjekësisë në Gjilan, ku punoi si mësimdhënës i lëndëve profesionale.

Kjo pjesë e veprimtarisë së tij do të linte një gjurmë të veçantë. Ai tashmë po ndihmonte në përgatitjen e brezave të rinj që do të punonin në shëndetësi.

Në vitin 1996, Shkolla e Mesme e Mjekësisë në Gjilan mori emrin “Dr. Asllan Elezi”, si nderim për kontributin e tij.

NJË FAMILJE QË U FRYMËZUA NGA MJEKËSIA

Historia e Dr. Asllanit nuk përfundon me jetën e tij. Ajo vazhdon në familjen Elezi.

Livoçi i Ulët u bë i njohur për numrin e madh të njerëzve që kanë zgjedhur profesionin e mjekut.

Brenda familjes Elezi, mjekësia u shndërrua në një traditë të përcjellë nga një brez te tjetri.

Në këtë kuptim, Dr. Asllani nuk mbeti vetëm një emër i së kaluarës. Ai u bë pjesë e një trashëgimie.

Një familje që e pa mjekësinë si një rrugë për t’u shërbyer njerëzve.
VDEKJA E HERSHME

Dr. Asllan Elezi vdiq në vitin 1980, vetëm 44 vjeç. Jeta e tij u ndërpre në një moshë kur ende kishte shumë për të dhënë.

Por varrimi i tij tregoi se sa thellë ishte rrënjosur emri i tij te njerëzit.

Më 25 mars 1980, sipas kujtimit familjar, njerëz të shumtë dolën në rrugën Gjilan–Livoç për ta përcjellë për herë të fundit mjekun që kishte kaluar vite të tëra duke u shërbyer të sëmurëve.

EMRI QË MBETI

Sot, dekada pas vdekjes së tij, emri Dr. Asllan Elezi vazhdon të jetë pjesë e jetës së Gjilanit.

Ai mbeti i lidhur me luftën kundër tuberkulozit, me zhvillimin e mjekësisë shqiptare dhe me përgatitjen e brezave të rinj të punonjësve shëndetësorë.

Por dëshmia më e fuqishme për trashëgiminë e tij është vetë familja që la pas. Një familje ku mjekësia vazhdoi të përcillej brez pas brezi.

Nga një shtëpi në Livoçin e Ulët doli një mjek që u përball me veremin në vitet më të vështira të tij.

Ai udhëtoi nëpër fshatra, kërkoi të sëmurët që fshiheshin dhe ia kushtoi jetën luftës kundër një sëmundjeje që kishte marrë shumë jetë.

Dr. Asllan Elezi vdiq në moshën 44-vjeçare, por emri i tij nuk u shua. Sot ai jeton në emrin e shkollës së mjekësisë në Gjilan dhe në traditën e një familjeje që vazhdoi rrugën e tij në mjekësi. /Mediafokus